हे घरचि माझे विश्व

Photo by NASA 

खूप दिवस विचार करतेय लिहावं. Microbiology आणि research background असल्याने आणि सतत वाचतेय त्यामुळे अस वाटत की लिहावं पणं दुसरीकडे काही गोष्टी मला रोखत आहेत. पण आज मात्र मी मला जे सांगावे वाटते आहे जे की जनहिताचे आहे ते. लेख लिहिताना पाऊस पडतोय गेले दोन तास. आता या वेळेला पाऊस नसता आला तर खर बर पणं आपल्या हातात नाही ते म्हणून जे आपल्या हातात आहे ते आपण प्रामाणिक पणें करायचं.

माहिती चा प्रसार


असं सतत समोर येतंय की ज्याने लोक घाबरून जातील असे मेसेज देऊ नयेत कारण ते कमकुवत असू शकतात. किंवा त्याने negativity येते. बरोबर आहे पणं थोड आश्चर्य ही वाटत, कारण सध्या आपण न भूतो  न भविष्यती अशा परिस्थितीत आहोत. त्यात पुन्हा कधीही आपल्या वर अशी स्थिती येऊ नये ही प्रार्थना. अशा वेळी तेंव्हा आपण जेवढी माहिती मिळेल तेवढी मिळवायला हवी का नको? 

तर तुमच्या माझ्या वाटण्यावर जगात काय व्हावं अस घडत तर आपल्या सारखे भाग्यवान आपणच. पण तसे नाहीये. संकटात कोण टिकत? तर धीर धरून राहणाराच टिकतो. डार्विन ची जी खंबीर तो टिकला ही थिअरी माहित नाही का आपल्याला? पण सतत हे कानावर येत असल्याने मी थोडी थांबून होते पणं आज मला वाटत मी लिहावं. मी थोडा माझ्या बाजूने प्रयत्न करणार आहे, अजूनही अजूनही जर आपण काही करू शकलो आणि  स्टेज 3 थोडी थोपवू शकलो तर. मी खर तर त्यावरच फोकस ठेवला आहे.

हा व्हायरस धोकादायक का आहे?

आत्तापर्यंत आपण वाचलं असेलच की तो फार जास्त वेगाने एकाकडून दुसऱ्याकडे संक्रमित होतो. म्हणून खर तर तो H1N1 पेक्षा कमी विषारी असला तरी जास्त नुकसान करतो.. अस सांगितल जातंय साधारण 2 टक्के लोक फक्त मृत्युमुखी पडताहेत. मी फक्त म्हणतेय कारण आजमितीला बाकीचे रोग यापेक्षा जास्त मृत्यू घडवून आणतात. भारतातील च उदाहरण घेऊ. भारतात आजही दर वर्षी लोक निव्वळ सध्या फ्लूने  लोक मरतात, TB या रोगाने साधारण 2, 20,000 लोक मृत्युमुखी पडतात दर वर्षी असे आकडे सांगतात. मग आपण असे हवालदिलं होतो का? तर नाही. कारण अनेक आहेत त्यातले एक म्हणजे जरी टीबी एककडून दुसऱ्याकडे संक्रमित होतो तरी तो या प्रमाणत होते नाही. आपण जर सध्या जी स्वच्छता बाळगतो तशी जर आपण कायम ठेवली, तर टी बी आपल्या देशातून हद्दपार व्हायला वेळ लागणार नाही. शिवाय टी बी हा सुद्धा खूप केसेस मध्ये बरा होतो. त्यावर उपाय योजना आहेत. फ्लू म्हणल तर तो सुद्धा आपल्या आपण बरा होतो. अस म्हणतात फ्लू आल्यावर तुम्ही डॉक्टर कडे गेलात तर 7 दिवसात बर व्हाल नाही गेलात ते आठवड्यात. थोडक्यात फ्लू हा सेल्फ लीमितींग रोग आहे. अस सांगितल जातंय की जपान मध्ये कोविद19 कमी का आहे कारण एरवीच जपानी लोक खूप स्वच्छता बाळगतात, मास्क बांधतात, शिवाय सतत हात धुतात. तुम्हाला तो द्रष्टा माहित आहे का की ज्याने सर्वप्रथम जगात हात धुण्याच महत्व मेडीसिन मध्ये किती आहे हे समजावून सांगितले. इग्नास सेमेलेविसे त्याच नाव, साल साधारण 1842. पणं त्याला वेडा ठरवला गेला. डॉक्टर्स लोकांनी च त्याच्या थिअरी ल विरोध केला. त्याला वेड्यांच्या हॉस्पिटल मध्ये टाकला आणि शेवटी  तिथेच त्याचा मृत्यू झाला. आज तुम्ही आम्ही आणि मोठे मोठे लोक हात कसे धुवायचे याच प्रशिक्षण घेतोय. असो तर थोडक्यात मुद्दा असा की आजच्या आजारात आपल्याला कशाशी लढायच? तर या व्हायरस च्या इथून तिथे उड्या मारणाच्या स्वभावाशी म्हणून म्हणून घरात रहा, संपर्क टाळा. यात न कळण्या सारखे काही नाही. फक्त प्रामाणिक पणे पाळा. मग मी आत्ता चक्करच मारतो. आम्ही खाली जाऊन गप्पा मारतो हे टाळा. बोला एकमेकांशी पणं फोन वर बोला, झूम वर बोला, आहे ना technology तुमच्या दिमतीला. हे जे छाती दडपवणारे पेशंट चे आकडे येताहेत अमेरिकेतून, यूरोप मधून त्यातून आपण धडा शिकायला नको का? साधा हिशोब आहे जितके कमी लोक संपर्कात येतील पेशंट सोबत तितका कमी पसरेल तो रोग.. आणि आत्ता कोणीही असू शकतो याचा कॅरियर.. यालाच म्हणताहेत रोगाचा चढता आलेख फ्लॅट करायचा, चढता आलेख आडवा करायचा, नंबर कमी करत जायचा.. म्हणून दोस्तांनो घरी रहा, भाजी नाही मिळाली, अगदी चहा नाही मिळाला तरी चालेल पण कृपया आपल्या सरकार ला मदत करा. पोलिसांना पणं किती ताण आहेत. त्यांना हे काम मागे लावू नका जे तुम्हाला सहज करणे शक्य आहे. जगाला मदत करत स्वतःला मदत करायची ही खूप नामी संधी आहे.

कोरोना मुळे मृत्यू आणि घेण्याची काळजी.

 मग तुम्ही म्हणाल पणं मृत्यू किती होताहेत. पुन्हा एकदा सांगते  त्या मानाने मृत्यू कमी आहेत, कशाच्या तर जितक्या लोकांना रोग झालाय त्यांच्या मानाने. ही थोडी आकडेवारी क्लिष्ट होईल पणं इलाज नाही. या निमित्ताने शिकायला मिळाले अस समजू आपण. साधारण 2 टक्के एवढा मृत्यू दर आहे. अस प्राथमिक रित्या दिसत आहे की हे मृत्यू बहुतांशी अशा लोकांमध्ये झाले आहेत ज्यांना काही दुसरा आजार ज्याला को मोरबिदिटी म्हणतात, जसं की जास्त वय किंवा डायबिटीस, किंवा अजून काही सिरियस आजार, जसे सिपिओडी, दुसरा कुठला तरी रोगजन्तु, ब्लड प्रेशर अथवा इतर काही. अशी बाकीची पण पुरेशी कारण मृत्यूला कारणीभूत असू शकतात.  तिथेही लागली प्रत्येक जण नाही मृत्युमुखी पडणार. वार्धक्याचा इफेक्ट प्रत्येकात काय आहे हे बघावा लागेल.इटली मध्ये अनेक मृत्यू हे वयस्कर लोकांमध्ये झाले असे सांगितले जाते पणं बाकीचे फॅक्टर जस की त्या माणसाची इम्मुनिटी, वेळेवर मिळालेली मदत, त्याच आत्मभान आणि धैर्य पणं महत्वाचे आहेत सर्वात. आणि महत्वाचं म्हणजे आपण आपल्या आरोग्य व्यवस्थेवर ताण दिला नसेल तर ती जसे की हॉस्पिटल्स, डॉक्टर्स, नर्सेस, आपल्याला पूर्ण ताकदीनिशी मदात करू शकतील. म्हणून, म्हणून व्हायरस ला तुमच्या जवळ येण्याचे सर्व मार्ग बंद करा. नुसते मला भीती वाटते म्हणून कधीच आयुष्यात संकट जात नाहीत. ती विचारपूर्वकच लढावी लागतात. जस की मला काही दिवसापूर्वी स्ट्रोंग स्टँड घ्यावा लागला एका मीटिंग संदर्भात, तसच काल काही पालकांना मला सांगाव लागलं, तुम्ही मुलांना खाली आणु नका. तुम्ही जिथे बसलाय तिथे कदाचित तो असेल करोना. सांभाळून आणि घाबरून राहता, तर  नुकसान नाही काही.

कोरोना बारा होऊ शकतो.

आता सर्वात महत्वाची गोष्ट. साधारण 85 टक्के लोकांना या आजारात किरकोळ त्रास होतो. साधारण फ्लू सारखा. हे खूप महत्त्वाचे आहे. लक्षात घ्या लोक बरे होताहेत. तेंव्हा घाबरु नका. पणं मुद्दा हा आहे की बरे होणार म्हणून आजारी पडावे का? तर नाही, म्हणून काळजी घ्या. टोकाची काळजी घ्या. देशाचा, जगाचा विचार करा. बघा असा विचार करा, पृथ्वी प्रदूषणाच्या विळख्यातून थोडीशी सुटते आहे. ती भरभरून देईल तुम्हाला जर तुम्ही मोकळा श्वास तिला घेऊ दिला तर. या रोगात घाबरून जायचे काहीच कारण नाही. या पेक्षा जास्त probability रस्त्यावर अपघातात  मृत्यू होण्याची असते.

कोरोना ची लस आणि आरोग्य


तर लोकहो आपण जर शास्त्र जाणून घेतले तर खूप सोप्प आहे समजायला.हो खरं आहे की अजून आपल्याला अनेक गोष्टी माहित नाहीत जसे की हा कुठून आला, पणं एक सांगू उगाच काहीतरी कन्स्पीरसी थिअरी त आत्ता अडकू नका. पुढचा प्रश्न,  याला औषध काय ? जगभर प्रयत्न चालू आहेत, नक्कीच काहीतरी उपाय मिळेल तोवर धीर धरा, लस नाही का? अजून नाही पणं होऊ शकेल. पणं तसाही व्हायरस वर प्रभावी लस नाही बनत कारण व्हायरस सारखा mutate होतो, इथे जास्त खोलात जावे लागेल जे की मी आत्ता टाळणार आहे. पणं लस आणि उपाय बनेल नक्कीच बनेल. आता व्हायरसला प्रतिबंध करणारे काही इतरही घटक शरीर तयार करते. इंटरफेरॉन हे प्रोटीन तसेच आहे. त्याचाही उपयोग नक्कीच होईल रुग्णांना जर त्यांनी तन आणि मन टफ ठेवलं.

कोरोना पासून बचावासाठी त्याची माहिती ठेवा.

विस्ताराने परत सांगायचे तर हिम्मत धरून कॅरोना बद्दल वाचा, जेणे करून तुमचे नुकसान कमी होऊ शकते. सत्य आणि तथ्य जाणून घ्या, पुढंचे काही दिवस घराबाहेर पडू नका. कोणी पडत असेल तर प्रसंगी वाईटपणा घेऊन त्यांना अडवा. सगळे मिळून आपल्या जगाला वाचवू. “हे विश्वची माझे घर” म्हणून मग “हे घरची माझे विश्व” म्हणा येते काही आठवडे. व्यवस्थित खाणे, झोपणे, व्यायाम, प्राणायाम, फोन वर गप्पा, गाणी, सिनेमे, जुने फोटो, पुस्तके, लिखाण, आठवणी, कविता, टीव्ही ज्याने मन रमेल ते करा जेणे करुन तुमची स्वतःची इम्मुनिटी व्यवस्थित काम करेल आणि तुमचे आरोग्य नीट राहील. धीर धरा.

“धीर धरी रे धीरापोटी फळे रसाळ गोमटी”. वेळ आलीच तर धीराने सामोरे जा.

 Stay safe। Stay home।Stay informed.

डॉ मधुरा विप्र, PhD 
madhvi125@gmail.com
9822065743
रोटरी क्लब ऑफ पुणे लोकमान्यनगर.



Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *